Cổng tri thức OpenEdu

Sách "101 bộ phim Việt Nam hay nhất"

Tác giả: Lê Hồng Lâm

SACH18001-1-.jpg
  • Thể loại: Sách phê bình phim
  • Độ dài: 489 trang
  • Tác giả: Lê Hồng Lâm

Tôi biết đến nhà báo Lê Hồng Lâm từ chia sẻ của Nguyễn Phương Mai1, rằng anh là một trong những nhà phê bình điện ảnh hàng đầu của Việt Nam. Với cuốn sách “101 Bộ Phim Việt Nam Hay Nhất” vừa được ra mắt vào tháng 10/2018, tình yêu với điện ảnh từ thuở thiếu thời của tác giả đóng vai trò như một sợi chỉ xuyên suốt xâu chuỗi các bộ phim Việt Nam đặc sắc trong giai đoạn 1953 - 2018 lại với nhau và tạo nên một dòng chảy đưa những giá trị nhân văn vượt thời gian và không gian tới khán thính giả.

SACH18001-1-.jpg

Nguồn: http://static.nhanam.com.vn/thumb/0x320/crop/Books/Images/2018/10/16/J42TQ3W5.jpg


“Từ khi còn là một cậu bé con 9, 10 tuổi theo chân mẹ và chị gái đi xem phim bãi trong những năm tuổi thơ ở quê nhà, những bộ phim của điện ảnh Việt Nam đã mê hoặc tôi và khiến tôi mê mẩn tiếng máy chạy rè rè với luồng sáng kỳ diệu chiếu lên màn ảnh lớn.

Lớn lên ra Hà Nội học Báo chí rồi đi theo nghiệp viết, đến nay đã tròn 20 năm, tôi vẫn theo sát đời sống phim ảnh Việt Nam (bên cạnh điện ảnh thế giới). Còn tính cả những năm tháng tuổi thơ với tình yêu chưa có ý thức ấy là trọn vẹn 30 năm.”2

Tôi thuộc thế hệ 9X đời đầu và phải thú thật là tôi đã không xem phim Việt Nam nhiều. Có thể trong tôi vẫn có những định kiến nhất định. Cũng không biết từ lúc nào tôi bắt đầu tìm xem các phim Việt và thật sự cảm nhận được những cung bậc cảm xúc mà tôi ít có khi xem phim nước ngoài. Mãi cho đến sau này tôi mới ngộ ra khi được nghe chia sẻ từ cô Bùi Trân Phượng 3 rằng: “Không phải học lịch sử để yêu nước mà vì yêu nước nên mới tìm hiểu về lịch sử.” Cho dù mỗi người chúng ta có thể định nghĩa lòng yêu nước theo những cách khác nhau, tôi tin rằng hạt giống về tình yêu thiêng liêng ấy vẫn luôn có trong mỗi người Việt Nam và nó chỉ chờ được tưới tắm và nuôi dưỡng thôi.

"Càng xem những bộ phim của điện ảnh thế giới, càng xem những bộ phim bom tấn hay những bộ phim kinh điển của điện ảnh thế giới, càng biết trân trọng, biết yêu, thậm chí thêm thương, biết gạn lọc những giá trị mà điện ảnh Việt đã có được trong một bối cảnh làm phim thiếu chuyên nghiệp nhất, trong những thời điểm làm phim thách thức đam mê của người làm nghề nhất."4

Có một trải nghiệm mang tính cá nhân và có ý nghĩa với tôi khi tôi bắt đầu đọc quyển sách “101 Bộ Phim Việt Nam Hay Nhất” này. Vào một buổi tối nọ, hai cha con tôi cùng nhìn vào phần mục lục và đánh dấu những bộ phim Việt Nam mà ông đã từng xem vì ông cũng có một tình yêu với điện ảnh từ khi còn bé. Các bộ phim được chọn gần như không bỏ sót từ đầu danh sách cho đến giai đoạn 1990, với một vệt đứt đoạn khá dài trong suốt mấy chục năm và ông chỉ mới bắt đầu xem lại phim Việt từ năm 2015. Tuy cha tôi không nói ra nhưng tôi có thể hiểu số năm không xem phim ấy chính là giai đoạn mà cha mẹ tôi phải tất tả với “cơm áo gạo tiền” để nuôi hai chị em tôi lớn khôn. Có lẽ cũng chính vì điều này mà tôi gần như không có ý thức về rất nhiều bộ phim Việt Nam kinh điển và thấm đẫm các giá trị nhân văn của giai đoạn trước. Tôi tự hỏi có bao nhiêu người trong chúng ta trên con đường mưu sinh đã vô tình bỏ quên hoặc đành lòng tạm gác lại các giá trị tinh thần?

Cuốn sách “101 Bộ Phim Việt Nam Hay Nhất” làm tôi liên tưởng đến những cuốn sách “1001 Movies You Must See Before You Die” (lược dịch: 1001 Bộ Phim Bạn Phải Xem Trước Khi Chết”). Là người đặt những viên gạch đầu tiên cho dòng sách này tại Việt Nam, Lê Hồng Lâm quả thật là một cây bút sắc bén khi phân tích một cách thấu tình đạt lý các bộ phim với các thể loại đa dạng, từ phim chiến tranh đến hậu chiến, từ phim thời đầu mì ăn liền đến phim của thế hệ làn gió mới, từ phim của đạo diễn trong nước đến phim của đạo diễn Việt kiều, từ phim truyện đến phim tài liệu.

Mỗi bộ phim được viết như một lát cắt, vỏn vẹn trong 2-3 trang sách, cấu thành nên một bộ phim lớn hơn rất nhiều. Theo tôi, đó là bộ phim về thân phận con người Việt Nam qua các thời kỳ với những vẻ đẹp về tâm hồn và ngôn ngữ được toát lên qua từng thước phim và về những giá trị nhân văn, văn hóa phổ quát. Hơn hết thảy, nó là tiếng lòng của một người làm nghề có tâm và của một người con mang tâm hồn dân tộc rất chân phương.

Chú thích/ Tài liệu tham khảo:

  1. Nguyễn Phương Mai là Tiến sĩ ngành Giao tiếp văn hóa và hiện đang giảng dạy tại trường Đại học Amsterdam (Hà Lan). Chị từng là Thư ký tòa soạn của báo Hoa Học Trò. Chị là tác giả của hai cuốn sách “Tôi là một con lừa” và “Con đường Hồi giáo”. 
  2. Chia sẻ trên Facebook cá nhân của tác giả: http://bit.ly/2U3jrJE 
  3. Cô Bùi Trân Phượng là nguyên hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen. Ngoài việc là nhà quản lý giáo dục giỏi, Cô còn là nhà nghiên cứu khoa học say mê. Từ năm 1975 đến 1992, các công trình nghiên cứu của Cô tập trung vào lịch sử cận hiện đại Việt Nam; từ 1992 đến nay, nghiên cứu lịch sử văn hóa và lịch sử phụ nữ Việt Nam.  
  4. Bảo Anh. (25/09/2018), Nhìn lại lịch sử điện ảnh Việt Nam qua 101+ bộ phim "không phải dạng vừa". Kenh14, 30/11/2018, từ http://kenh14.vn/nhin-lai-lich-su-dien-anh-viet-nam-qua-101-bo-phim-khong-phai-dang-vua-20180924202914933.chn

Bài Giới thiệu Sách này được viết, thiết kế và biên tập bởi một Nhóm IPLer của
Chương trình Lãnh đạo Khai phóng IPL khóa 5

Đinh Hải Đăng 
Trương Nguyễn Nhật Hoàng 
Trần Thị Thảo Phương 
Lê Chiêu Trung 
Đặng Phương Uyên 
Trần Thị Hồng Xuyến